Sorular yarismaca.com Soru Ekibi tarafından özenle hazırlanmaktadır. Sorular hazırlanırken farklı yöntemlerle zorlaştırılmaktalar. Bu yazımda bu yöntemlerden en çok kullanılan üç tanesini örnekleriyle irdeleyip, bu konuda nasıl kendimizi geliştirebileceğimizi tartışmaya açacağım.

1. Genişletme

Sorunun kapsamını genişletmek şeklinde uygulanan zorlaştırma tekniğidir. Örnek üzerinde inceleyelim;

Örnek Soru 1: Ortadoğu'da havuç ve cevizle yapılan, kahverengi renkli, ismini içindeki sebzenin arapça isminden alan tatlının adı nedir?

Soruyu okuduğunuzda ilk olarak bir arap tatlısından bahsedildiği izlenimi oluşturuyor. Soruda mekan olarak Ortadoğu verilmiş, mekanı tamamlayıcı olarak da ismin arapça asıllı olduğu bilgisi ile yönlendirme yapılmış. Soruyu arap tatlı isimleri ile aramaya kalktığınızda sonuca ulaşmanız hayli zorlaşacaktır. Soruyu sadece havuç ve ceviz tatlısı olarak aradığınızda ise sonuca hemen ulaşabilirsiniz. Soruda yapılan genişletme Tarsus ve Mersin yörelerinde yapılmakta olan tatlının mekanının Ortadoğu olarak genişletilmesi ve bu genişletmeyi destekleyici özelliklerinin verilmesi şeklindedir.

2. Daraltma

Genişletme işleminin tam tersidir, sorunun kapsamını daraltarak uygulanan bir tekniktir. Bunu da örneklendirelim;

Örnek Soru 2: Adana'nın Karaisalı ilçesinde bu yörenin iklimine uygun kısa, bodur ağaçların genel adı nedir?

Soru, mekan bilgisi ön plana çıkartılarak sorulmuştur. Soruyu bu bilgilerle aramaya kalktığınızda sonuca ulaşmak oldukça zorlaşır, fakat mekan bağımsız bir şekilde, soruyu iklimine uygun kısa, bodur ağaçlar şeklinde aradığınızda sonuca hemen ulaşabilirsiniz.

Örnek Soru 3: Osmanlı'da Aydın'ın Kuşadası bölgesinde pirinci sıcak suda ıslattıktan sonra bir müddet bekletilmesiyle yapılan yemeğin adı nedir?

Soruda hem mekan hem de tarih olarak daraltma uygulanmış, okuyunca bulması zor bir soru izlenimi verilmiş. Cevabı ilk aklınıza gelen yemeği denemeden Osmanlı ve Kuşadası bilgileri ile aramaya kalktığınızda sonuca ulaşmak kolay olmayacaktır, fakat ilk aklınıza gelen pilav cevabını arama yapmadan girdiğinizde sorunun kolaylığı sizi şaşırtacaktır ;)

3. Tanım lügatının değiştirilmesi

Sorunun farklı bir lügatta sorulup cevabın istenmesidir, mesela teknik bilgilerle sorulup cevabın normal konuşma dilinde istenmesi gibi.

Örnek Soru 4: Memelilerde, ayak tarağı kemiklerinden meydana gelen, baldır altındaki eklemlerin tümüne verilen isim nedir?

Soru canlıların bir parçasının biyolojide karşılığı istenmekte gibi sorulmuştur, fakat cevap olarak istenmekte olan tanımın halk dilinde genelde at yetiştiricilerinin ve kasapların kullandığı karşılığıdır. Burada cevabı bulabilmek için doğru yol tarif edilen bölge ile uğraşı olan mesleklerin lügatlarını incelemek olacaktır.

 

Soru Tekniğinin Çözülmesi

Soru tekniği ile ilgili soruları çözdükçe tecrübe kazanabilirsiniz. Daha hızlı tecrübe kazanmak, yarışmada çıkan soruların yapısı, kaynakları hakkında bilgi almak için tamamlanmış sezonların arşivlerini incelemeniz de mümkün tabii ki. Eski sezonları ve o sezonalrda sorulan soruları http://www.yarismaca.com/sezon/ adresinden inceleyebilirsiniz.

Soru tekniği diyince geçmişte yaşadığım bir tecrübeden de bahsetmeden geçemeyeceğim, bu yarışmada belki o kadar etkisi olmaz ama girdiğim sınavlarda bana çok büyük katkısı olmuştu.

İlkokulun son yılları, o zamanlar 5 yıllıktı okullar, kolej ve anadolu liselerine giriş için sınavlar yapılmaktaydı, henüz dershaneler açılmamıştı. Bu sınavlara hazırlanmam için haftasonları 1 gün özel öğretmenden matematik desteği almaktaydım. Dersleri normal konuların basit anlatımı şeklinde 2 ay sürdürdük. Sonrasında artık anlatım bitti, iş zamanı diyip daha önceki sınavlarda sorulan soruları bana tek tek anlatmaya başladı, bir kaç defa aynı soru üzerinde çalışıyor ve her defasında farklı şekillerde sonuca ulaşıyorduk. Bir kaç haftalık bu çalışmanın ardından artık sıra sende demişti hocam, 3 hafta boyunca beni test edeceksin, seninle çalıştığımız şekilde sorular hazırlayacaksın, hafta sonunda hazırladığın sorularla ben teste gireceğim, sonra hazırladığın soruları değerlendireceğiz. Ben afallamıştım, soru çözmeyi biliyordum ama soru nasıl hazırlanır bilmiyordum. Seçenekleri nasıl hazırlamalıydım?

İlk hafta birlikte çözdüğümüz soruları bu sefer nasıl hazırlandıklarını anlamak için tekrar tekrar inceledim. Sonunda bir test hazırladım. Hocama sundum, bazılarının sorusuna bile bakmadan hızlıca yanıtladı hocam, çoğu da doğruydu, şaşırmıştım. Sonra anlatmaya başladı; testte en az soru kadar önemli olan şıkların sunumudur dedi. Şıklarını iyi ayarlayamazsan soruya bakılmadan cevap verilir. Fazla iyi ayarlarsan soruyu basit işlemlerle çözebilirsin. En iyi ayarlama yöntemi soruyu tekrar tekrar çözerek soruda yapılabilecek hataların oluşturacağı cevapları belirlemektir. Bu yöntem genelde kullanılmaz, hazırcılık tercih edilir, senin yaptığın da bu şekilde olduğu için çoğunda soruya dahi bakmadım demişti.

İlerleyen haftalarda sadece test hazırlamayı çalışmaya başladık, zamanla soruya bakmadan sadece cevaplarla ya da cevaptaki bazı şıkları eleyip kalanları denemeyle test çözmeye başlamıştım. Bu teknik bana sınavlarda başarı getirmişti ;)

Benzer bir yöntem olarak sizler de yarışma için soru hazırlamayı deneyebilirsiniz.

Yorum Yazabilmek için giriş yapmalısınız.

Şifremi unuttum

Giriş